Historie Schaakstad Apeldoorn (V)

Het eerste aantoonbare blijk van ‘schaken in Apeldoorn’ was in 1908. Of eerder? Het verloop van toen tot nu heb ik pogen vast te leggen in een artikelenreeks van in totaal achttien hoofdstukken, die in zes tweewekelijkse afleveringen gepubliceerd worden. Hieronder vindt u de vijfde aflevering.


  • ASG begon in oktober 1973 met het Verenigingsnieuws.
  • De Schaakmaat startte in januari 1976 met De Schaakmaat.
  • OG ving in januari 1977 aan met De Schakert.
Het Verenigingsnieuws (ook ASG-Nieuws genoemd) ging na twee jaar en tien uitgaven verder als Zeemeermin. Dat verscheen vier keer in 1976 waarna in oktober 1977 voor het eerst de GB het licht zag, de Genootschapsbode. Het laatste (gedigitaliseerde) exemplaar in maart 1999 als GB-22, de vermoedelijk 68e clubblad uitgave. De initiatiefnemers van het eerste uur waren An Donker-Tramper en Chris de Vries. Nadien zijn vele jaren vooral Jacques Kuiper en Rudy Bloemhard de dragende krachten geweest. Met zijn tweeën hebben zij ook jarenlang (zes) dat werk bij de OSBOde gedaan. Op 15 mei 2001 verscheen de GB heruitgave nummer één met als (voorlopig) redacteur, jawel: De Vries. En daarna? Bij mijn weten was het ook nummer laatst.

Schaakmaterie-ALVDe eerste redactie van De Schaakmaat was het duo D. Visser met een verzorgd en humoristisch taalgebruik (een kenmerk van veel Schaakmaat-schrijvers) en G. (Gert) Cupido. Sinds september 2018 ontmoet ik Dick Visser wekelijks bij bridgeclub Klaver Vier in ‘ons’ denksportcentrum. Hij wist het nog, maar is vrij snel gestopt omdat schaken een te grote aanslag op zijn nachtrust betekende. Nummer 150, de eerste uitgave van jaargang 17, kwam uit in januari 1992 onder de nieuwe naam Schaakmaterie. Henk Vinkes was de redacteur in die periode en heeft de functie jarenlang ingevuld. Harald van Riessen is lid van de vermoedelijk laatste redactie in juli 2008. Het ALV-nummer verschijnt in november 2010 als 36e jaargang nr. 1 en is waarschijnlijk het laatste nummer. De doelstelling in 1976 van een maandelijkse uitgave behalve de twee zomermaanden, bleek te optimistisch. Dat neemt niet weg dat door de jaren heen door alle betrokkenen een geweldige prestatie is geleverd!

Tien jaar na de oprichting verschijnt het eerste Jeugdclubblad met Annemieke Bruins als redactrice. De jeugdleiders waren toen Theo van der Bijl en Wim Bruins. Na een jaar verandert de naam in De Koningsvleugel, het doel is een tweemaandelijkse uitgave. Het jeugdige deel van de redactie verandert regelmatig vooral omdat na het voortgezet onderwijs elders wordt verder gestudeerd. Van de huidige leden zijn Merijn van Delft, Tim Lammens, Ruud Meuleman, Harald van Riessen en Erik Smit redactielid geweest. Het laatste exemplaar in het archief is van juli 2007, dus 23 jaar na nummer één en een totaal van circa 135 stuks bij het halen van het oorspronkelijke doel. Wat door een tekort aan ‘schouders met tijd’ niet altijd gelukt is, het archief bevat 101 bladen, er ontbreekt waarschijnlijk een aantal nummers.

De Schakert 1e jaargang

Schakert-jr27nr2

De eerste jaargang van De Schakert kende Diekmann en Boersma als redactie en Diekmann is daarna de constante factor geweest in dit opzicht. Het laatste blad verscheen vermoedelijk in juli 2004 onder verantwoording van R.M.P. (Remco) Pihlajamaa (later lid van VDS1) en Ap Ketting. Marcel Boel heeft ook een aantal jaren redactiewerk gedaan. Gepland waren zes edities per jaar (veel te weinig vond Diekmann…) en een kleine rekensom levert een totaal op van 165. Maar jaargang 7 heeft er al 44, met vooral de wekelijkse uitslagen, maar toch!
De bladen kenden een soort running gag in de vorm van een cartoon. Filosofje door P.B. (Peter) Meijboom (ASG), Ap Ketting (SVA) is de geestelijk vader van Japie en Will Bruins-Simons zorgde voor een glimlach met Sjakie van de Sjaakmaat. Het clubblad van MSC in Mierlo heette Kaïssa en is uitgegeven tussen eind 1974 en medio 2006. Alle 159 exemplaren hebben onze verhuizingen overleefd.

Je hebt natuurlijk wel ‘bond boven club’ en de OSBO verschijnt meteen in de maand van de oprichting in september 1946 met het OSBO-Nieuws. Die eerste losse vellen papier waren via OSBO-Mededelingen de voorloper van de OSBOde, het bondsorgaan dat voor het laatst verschijnt op 15 juni 2007, nr. 597, 60e jaargang. Volgens mij was het de 61e jaargang, tenzij je 1946-1947 als 0 laat beginnen. Altijd moeilijk die 0, als speler vooral net na de partij… Het geplande aantal nummers per seizoen was variabel en varieerde regelmatig van periodiek (slim!) tot 9, 10, 11 en 10 à 12. Met de 40 A edities erbij (van AV, er zijn er meer geweest) is het doel zeker gehaald. Een diepe buiging voor allen die dit langer dan 60 jaar mogelijk hebben gemaakt. De laatste twintig jaargangen met Will Bruins‒Simons ‘erbovenop’ in verschillende functies, ook als auteur. Vier jaar later vindt een digitale oprisping plaats en in september 2011 verschijnt DNO, het eerste nummer van De Nieuwe OSBOde. Het is van korte duur want nummer drie in juni 2012 is meteen het laatste nummer. De belangrijkste reden? Vooral weer die ‘te weinig schouders…’

Deep BlueMet de opkomst van computers was de overgang van papier naar elektronen een kwestie van tijd. En natuurlijk niet alleen op clubblad-niveau. Twee oud-wereldkampioenen, beiden goed bekend met computertechnologie, dachten totaal verschillend over de nieuwe mogelijkheden. Euwe:

Ik ben van oordeel, dat een elektronisch brein nooit meestersterkte zal bereiken.

Gebaseerd op de veronderstelde ongrijpbaarheid van de menselijke intuïtie. Botwinnik zag dat anders, terecht kunnen we nu zeggen. Schaakprogrammatuur werd in een rap tempo zodanig beter dat het met het lachen om domme fouten snel gedaan was. In de schaakhistorie is Donner de eerste grootmeester geweest in een officiële partij tegen een computer. In 1982 werd hij na taaie strijd (en arbitrage door Olafsson) tot winnaar uitgeroepen tegen Belle. En we herinneren ons nog goed de opwinding toen Deep Blue in 1996 voor het eerst een partij won van wereldkampioen Kasparov, onder normale condities. Met een beetje cynisme kunnen we stellen dat ook Euwe gelijk heeft gekregen: er was immers sprake van grootmeestersterkte.

Rudy Bloemhard werd ASG-bestuurslid in 1987 voor het begeleiden van de intocht van de vereniging in het computertijdperk. Systeem Keizer (al gebruikt in 1973) werd door hem aangepast naar een indelingsprogramma ‘op maat.’ Veel verenigingen hebben baat gehad (nog steeds) bij het Keizer-systeem weet ik ook uit eigen ervaring als wedstrijdleider: Mierlo begon er mee in 1986. In de ALV van OG in 1962 werd het voorstel van J.J. Geerdink in stemming gebracht om Keizer te gaan gebruiken. Handmatig uiteraard, van computers was nog geen sprake. Van de 21 aanwezige leden was één stem voor en dus afgewezen. Ben benieuwd wie die ene is geweest.

Begin 1993 gaat W. (Wijnand) Lammens bij De Schaakmaat zijn best doen om informatie met betrekking tot jeugdschaak zo snel mogelijk bekend te maken. Een computer met modem maakte een uploadsnelheid mogelijk van 9600 bps voor bestanden in ‘schoon Ascii-formaat.’ De informatie kwam terecht op bulletin boards van het landelijk systeem Denknet. Momenteel is via glasvezel 100 Mbps niet uitzonderlijk, een factor van zo’n dikke tienduizend en de technische ontwikkelingen staan nooit stil. De Schaakmaat is een van de eerste schaakverenigingen in ons land (zo niet de eerste!) met een eigen website petervandam.nl/schaakmaat. Op 1 maart 1996, wellicht geïnspireerd door het succes van Deep Blue in februari. Nog lang niet af maar het wereldwijde web kende zijn Apeldoornse schaakprimeur, waarbij Under construction en To be defined nog tamelijk lang heel bekende begrippen waren.

Eind 1996 zet Wim de Weerd de eerste stappen op weg naar een SVA-website. Dat resulteert een half jaar later in home.worldonline.nl/~wdeweerd, waarna de naam nog een paar keer verandert. In 2000 zien we geocities.com/w_de_weerd/ plus een webmaster vacature, die in 2001 wordt ingevuld door Remco Pihlajamaa. Met een nieuwe naam homepage.mac.com.svapeldoorn om in 2004 uit te komen bij het huidige schaakstad-apeldoorn.nl. Omdat in de loop van 2007 het up-to-date brengen en bijhouden van de website Johan Engelen te veel tijd kost, wordt de functie van webmaster overgenomen door onze huidige voorzitter Ed van der Meulen. De website van Schaakstad Apeldoorn is naar mijn mening van hoog niveau, zelfs als ik objectief probeer te zijn…
 

1 Per 1 juni 2019 opgeheven wegens te weinig leden.


Aanvullingen of verbeteringen? Mail Bert Baas!

Laatst bijgewerkt: 20/07/2021

← Historie Schaakstad Apeldoorn (IV) Historie Schaakstad Apeldoorn (VI) →

Plaats een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.