Schaken en commercie

In de laatste ronde van het toen nog Hoogoventoernooi, meer dan dertig jaar geleden, had een deelnemer nog slechts één halfje nodig voor een zeer begeerd grootmeester resultaat. Hij trachtte vooraf de remise te ‘kopen’ en verdubbelde tijdens de partij zijn bod. Tevergeefs, waarna hij stijf van de zenuwen een toren, de partij en het resultaat wegblunderde. Handel op kleine schaal!
Laten we nu niet meteen hel en verdoemenis over de bewuste speler afroepen, wie weet wat we zelf zouden doen in zo’n situatie. ‘Wie van u zonder zonde is, werpe de eerste steen’ blijft een prachtige bijbelse uitspraak (van Jezus tegen de farizeeërs, over het stenigen van een overspelige vrouw) en is vaak van toepassing. Het is eerder wel dan niet gebeurd, het van tevoren afspraken maken over een uitslag. De om zijn vele remises roemruchte grootmeester Petar Trifunovic werd eens het slachtoffer van zijn eigen afspraak. Hij speelde uit de losse pols de verplichte twintig zetten (dat moest toen nog) waarna zijn tegenstander zich geen enkele afspraak meer kon herinneren, omdat hij inmiddels veel beter stond. En won ook zo’n vijftig zetten later. Wie heeft er in dit geval niet netjes gehandeld? Ze hebben elkaar nooit meer aangekeken. Om Trifunovic recht te doen: hij won het Hoogovenstoernooi in 1962.

Meer lezen

Invallers, je kan niet zonder ze

Verwacht er niet te veel van. Nee joh, dat niveau is veel te hoog voor mij, en dan nu ook nog eens een klasse hoger. Daar spelen toch veel sterkere schakers, ik maak toch geen schijn van kans. Ja, doe maar een laag bord, en ach de kleur, wat maakt het uit. Ja dat is goed, regel ik. Bord zeven of acht, en met welke kleur wil je spelen? Wit of zwart? Oh, dat maakt me niet uit, is om het even. Dat was dus min of meer de communicatie een dag of twee voordat we de eerste ronde van weer een nieuwe K.N.S.B.-competitie zouden gaan spelen. Merijn van Delft was verdwaald in het immens grote kasteel van de voormalige Roemeense dictator Nicolae Ceausescu en gebruikte die smoes om een speler van mij in te pikken. Ja sorry Henk, ik had geen bereik, we zaten in de trein en ga zo maar door. Erik Smit zou voor de leeuwen geworpen worden tegen de schakers uit Bussum die er op gebrand zijn voor de titel te gaan.

Meer lezen

Nipte nederlaag

In de eerste ronde van het nieuwe Meesterklasse seizoen hebben we met de kleinst mogelijke cijfers van BSG verloren. De vorige keer dat dat gebeurde degradeerden we uiteindelijk, dus we zijn gewaarschuwd. Dit seizoen zijn er geen zwakke teams meer, dus het belooft een razend spannende competitie te worden.

Arthur van de Oudeweetering opende de score en zette MuConsult Apeldoorn op voorsprong door Thomas Willemze in een strakke positionele partij te verslaan. Thomas Beerdsen kwam slecht uit de opening tegen Frank Erwich, maar rommelde zich een weg naar de remise. Op de twee topborden leken we het zwaar te hebben, maar die partijen werden ook remise. Stefan Kuipers had zich uit zijn slechtere stelling gewurmd tegen Yuri Solodovnichenko en had het eindspel eigenlijk zonder risico op winst kunnen spelen. Roeland Pruijssers begon voortvarend tegen Mads Andersen, maar een kwaliteitsoffer gooide roet in het eten en in tijdnood ging het nog maar net goed dankzij een zetherhaling. Tussenstand 2,5-1,5 voor Apeldoorn.

Meer lezen

MWB

Er zijn meerdere manieren om de individuele score bij het schaken weer te geven. Om met de meest eenvoudige te beginnen: gewoon optellen. Je hebt vijf partijen gespeeld met als resultaat driemaal winst, eenmaal remise en eenmaal verlies. Dat betekent 3 + ½ + 0 = 3½ punten. Of procenten. De genoemde score is dan 70%. En 3 uit 4 is minder qua punten maar meer wat percentage betreft: 75%. Simpel zat, is geen hogere wiskunde.

Of W‒We in de laatste kolom van de Schaakbond-overzichten: dit is het verschil tussen de behaalde score W (van Win actual) en de verwachte score We (van Win expected). Deze verwachting is gebaseerd op het verschil in rating tussen die van de speler zelf en de gemiddelde rating van zijn tegenstanders. Als van de speler met 3½ verwacht werd dat hij 3,395 punten zou behalen tegen zijn vijf tegenstanders dan is zijn W‒We score dus positief. Want 3,5 ‒ 3,395 = 0,105. Indien precies aan de verwachting wordt voldaan is deze score neutraal, 0 dus. En negatief indien de behaalde score lager is dan de verwachte score. En nu niet gaan zeuren dat je geen 3,395 punten kunt halen uit vijf partijen, rekenkundig is dat heel goed mogelijk.

Meer lezen